Prezentujemy pierwszy z cyklu artykułów o chorobach naturalnej płytki. Dla niektórych odświeżenie wiadomości, dla innych garść nowych informacji. Przy okazji witamy w naszym gronie Panią Ingę Łaszkiewicz - nowego publicystę ENAS.

Schorzenia płytki paznokciowej

Będąc stylistą paznokci na co dzień spotykamy osoby z różnymi paznokciami, które nie zawsze są zdrowe, gładkie i lśniące. Nierzadko zdarza się, że na płytce możemy zaobserwować przeróżne zmiany, z którymi czasem nie wiemy, jak postąpić. Czasem błędna diagnoza może klientce bardziej zaszkodzić, niż pomóc. Dlatego bardzo ważna w tym zawodzie jest znajomość podstawowych schorzeń i chorób paznokci, w celu oszczędzenia i klientce, i sobie niepotrzebnych problemów. Chciałabym w tym artykule pokrótce przedstawić najważniejsze i najczęściej występujące zmiany na paznokciach, o których warto wiedzieć.

Zmiany zabarwienia płytki paznokciowej

Bielactwo prążkowane (Leukonychia). Występuje w postaci kropkowatej, linijnej, nieregularnej lub obejmującej całą płytkę. Najczęściej są to białe poprzeczne przebarwienia paznokci. Zmiany te mogą występować w dowolnym miejscu płytki paznokciowej i przesuwają się ku wolnemu brzegowi w miarę wzrostu paznokcia. Występują w obrębie jednego, kilku lub wszystkich paznokci, częściej na palcach rąk u kobiet. Powstają samoistnie, mogą mieć podłoże genetyczne lub też mogą być spowodowane zatruciem metalami ciężkimi, zaburzeniem przemiany materii lub mikrourazami kosmetycznymi.



Melanonychia longitudinalis. Charakteryzuje się wystąpieniem ciemnego podłużnego prążka wzdłuż płytki paznokciowej spowodowanego obecnością melaniny. Bardzo często jest pierwszym objawem czerniaka podpaznokciowego. Może być także związana z aktywacją melanocytów, plamą soczewicowatą zwykłą i znamieniem melanocytarnym.


Bladość paznokci. Towarzyszy ona anemii, lecz wraz ze skutecznym leczeniem niedokrwistości płytka paznokciowa odzyskuje swój naturalny różowy odcień.

Żółte zabarwienie paznokci. Żółte paznokcie można zaobserwować w przypadku przewlekłej infekcji, a także łuszczycy, żółtaczce i zespole żółtych paznokci. W tym ostatnim paznokcie dodatkowo ulegają pogrubieniu i towarzyszy temu zastój chłonki w kończynie oraz  przewlekła choroba układu oddechowego. Żółte zabarwienie paznokci może wywoływać także działanie niektórych leków (np. okłady z riwanolu), a także malowanie paznokci ciemnymi lakierami bez warstwy podkładowej.

Zielone paznokcie. Powstają w wyniku zakażenia bakteryjnego Pseudomonas aeruginosa, do którego najczęściej dochodzi wskutek częstego moczenia rąk w wodzie lub skaleczenia podczas manicure albo w wyniku grzybicy.

Brązowe zabarwienie paznokci. Mogą powodować je niektóre leki, barwniki zawarte w lakierach do paznokci lub hennie, a u nałogowych palaczy – substancje smołowate z papierosów.

Czarne zabarwienie paznokci. Czarny kolor paznokcia może pojawić się w związku ze znamionami, czerniakiem złośliwym lub w trakcie leczenia niektórymi lekami przeciwnowotworowymi.

Zmiany kształtu i struktury płytki paznokciowej.

Bruzdy poprzeczne. Są to poprzeczne rowki w płytce paznokciowej, różnej długości i szerokości, przesuwające się od macierzy ku wolnemu brzegowi. Mogą towarzyszyć chorobom skóry, takim jak wyprysk, czy łuszczyca. Do ich powstania dochodzi też w wyniku urazów komórek macierzy paznokcia, np. w przypadku nadmiernego wycinania skórek ochraniających macierz podczas manicure.



Bruzdy podłużne. Zdarza się, że są objawem chorób układu krążenia, układu pokarmowego, czy zaburzeń hormonalnych, jednak głównie powstają u osób starszych, jako fizjologiczna cecha starzenia się paznokci.

Ubytki kropkowate (paznokcie naparstkowate). Są to niewielkie wgłębienia na płytkach paznokciowych i powstają wskutek punktowych zaburzeń w odżywianiu płytki paznokciowej. Mogą też być jednym z objawów łuszczycy, łysienia plackowatego lub wyprysku.



Paznokcie łyżeczkowate (Koilonychia). Płytka paznokciowa jest charakterystycznie talerzykowato wklęśnięta, cienka i łamliwa. Zmiana może pojawić się na jednym lub kilku paznokciach. Przyczyną może być niedobór żelaza, niedokrwistość, niedożywienie lub zaburzenia hormonalne. U dzieci zmiana ta nie musi być symptomem choroby i jest traktowana jako fizjologia.



Szponowatość paznokci (Onychogryphosis). Jest następstwem nasilonego przerostu płytki paznokcia. Staje się on wówczas dużo grubszy, ciemniejszy, matowy, wydłuża się, a także może ulec skręceniu. Zmiana ta może obejmować jeden lub kilka palców. Najczęściej występuje u osób starszych, długo leżących, co prowadzi do zaburzenia odżywienia paznokcia.



Onycholiza. Zaczyna się od wolnego brzegu lub z boku paznokcia i polega na częściowym odwarstwieniu się paznokcia od łożyska. Przyczynami oddzielenia paznokcia mogą być urazy związane np. z pracą zawodową lub noszeniem zbyt długich paznokci, związki chemiczne, kosmetyki, a także zakażenie bakteryjne lub grzybicze. Niekorzystny wpływ ma też częste moczenie rąk oraz niektóre składniki lakierów do paznokci.



Łamliwość płytki paznokciowej. Objawia się wyszczerbieniem i pękaniem wolnego brzegu paznokcia lub pękaniem wzdłuż bruzd podłużnych wskutek zmniejszenia twardości paznokci. Przyczyną może być niedobór witaminy A, witamin z grupy B, niedoczynność tarczycy oraz częsty kontakt z silnie alkalicznymi środkami stosowanymi w gospodarstwie domowym, a także używanie lakierów i zmywaczy acetonowych, które wysuszają płytkę paznokciową. Powstawaniu sprzyja też częste moczenie i suszenie rąk.

Rozwarstwienie płytki paznokciowej. Podczas rozwarstwienia paznokcia płytka dzieli się na kilka równoległych blaszek na wolnym brzegu. Może to być następstwem poważnych chorób nerek lub kontaktu ze środkami gospodarstwa domowego. Podejrzenie choroby nerek wymaga diagnozy lekarskiej, natomiast gdy zaobserwujemy związek przyczynowo-skutkowy między rozwarstwieniem paznokci a stosowaniem środków chemii domowej, to najrozsądniejsze jest używanie gumowych lub lateksowych rękawiczek do prac domowych.

Zanik płytki paznokciowej. Objawia się stopniowym ścieńczeniem i zmniejszaniem się płytki paznokciowej, aż do jej całkowitego zaniku. Może dotyczyć jednego lub kilku paznokci. Zanik paznokcia może mieć podłoże genetyczne lub pojawia się w wyniku przebiegu różnych urazów paznokcia. Może też być stanem chorobowym nabytym na skutek rozwinięcia stanu zapalnego i zakażenia ropnego w obrębie macierzy paznokcia.

O ile w przypadku takich zmian, jak łamliwość czy rozwarstwienie płytki paznokciowej można bez przeszkód wykonać zabieg przedłużania i utwardzania paznokci, a w przypadku bielactwa, melanonychii, czy bruzd poprzecznych może to znacznie poprawić ich wygląd, to przy zielonych paznokciach, czy onycholizie osobiście raczej nie podjęłabym się ich przedłużania i pokrywania masą utwardzającą. Klientka z jakimikolwiek zmianami paznokci przychodząc do nas, ufa, że pomożemy jej poprawić ich wygląd. Naszym zadaniem nie jest za każdym razem zrobić jej piękne żelowe, czy akrylowe paznokcie, wręcz p[rzeciwnie, w niektórych przypadkach stanowczo należy jej to odradzić, zaproponować wizytę u lekarza, bądź odczekanie, aż stan paznokci nieco się poprawi. Wprawdzie rozczarowana naszą odmową może udać się do konkurencji, gdzie mimo wszystko zabieg taki wykonają, lecz gdy okaże się, że zaszkodziło to jej paznokciom, doceni naszą wiedzę i racjonalne podejście do problemu. A w zawodzie naszym chodzi przecież o to, żebyśmy nie tylko profesjonalnie przedłużały i zdobiły paznokcie, ale także o to, żeby klientki postrzegały nas jako kompetentne i godne zaufania osoby pierwszego kontaktu, do których można udać się po pomoc i poradę w przypadku jakichkolwiek problemów z paznokciami.

Autor:

Inga Łaszkiewicz