Stylizacja paznokci niezależnie od metody pracy (akryl, żel UV, tzw fiberglass) może doprowadzić do uszkodzenia naturalnej płytki paznokci. Wśród niepożądanych efektów, jakie można zaobserwować w obrębie płytki paznokciowej i otaczających ją tkanek wywołanych stylizacją paznokci można wyróżnić:

- uszkodzenia mechaniczne (wywołane nieprawidłową techniką pracy)

- reakcje na produkty stosowane w kosmetyce paznokci (podrażnienia, alergie)

- stany chorobowe powstałe w przebiegu stylizacji paznokci (np. infekcje grzybicze, wirusowe przenoszone w czasie wykonywania zabiegów przedłużania paznokci)

- zaostrzenie istniejącej choroby spowodowane stylizacją (np. łuszczyca)

Uszkodzenia mechaniczne

Jednym z podstawowych błędów doprowadzających do ścieńczenia naturalnej płytki paznokci jest nieprawidłowe jej przygotowanie do stylizacji, poprzez nadmierne piłowanie podczas matowienia lub używanie do tego celu pilników o niskiej ziarnistości (100 lub poniżej). Celem matowienia jest usunięcie warstwy tłuszczu pokrywającego naturalną płytkę paznokcia. Wiadomo, że pozostawienie wspomnianej warstwy tłuszczu znacznie obniży przyczepność używanych produktów, niezależnie od metody przedłużania. Prawidłowo wykonane matowienie nie powinno usunąć więcej niż 3 % całkowitej grubości paznokcia. Nadmiernie spiłowane podczas matowienia paznokcie, po usunięciu produktów pokrywających płytkę, są cienkie, łamliwe, reagują bólem na ucisk, niską i wysoką temperaturę. W niektórych przypadkach obserwuje się białe plamy na paznokciach (leukonychia), a także miejscowe oddzielenie płytki paznokcia od łożyska (onycholiza).

Do podobnych uszkodzeń może dojść podczas wykonania zabiegu dopełniania, przy usuwaniu oddzielonej od paznokcia warstwy materiału (akrylu lub żelu). Natomiast używanie pilników gruboziarnistych lub stosowanie nadmiernego ucisku podczas piłowania może spowodować powstanie podbiegnięć krwawych (siniaków).

Niebezpieczne jest także ciepło, które powstaje przy zbyt szybkich ruchach pilnika podczas piłowania, przez klientów odczuwane jak oparzenie. W skrajnych przypadkach, zwłaszcza przy prowadzeniu pilnika pod kątem większym niż 45 stopni, można doprowadzić do przepiłowania naturalnej płytki, powodując przerwanie ciągłości tkanek miękkich łożyska naczyniowego.

Przy nieprawidłowo przedłużonym paznokciu (płaska krzywa C) częściej dochodzi również do poprzecznych pęknięć, głębokością nierzadko obejmujących również i naturalną płytkę, z przerwaniem naczyń znajdujących się w łożysku naczyniowym pod paznokciem. Pomimo ogromnych dolegliwości bólowych, jakie odczuwa w tym przypadku klientka, nie należy pod żadnym pozorem pokrywać pękniętego miejsca produktem stylizującym/materiałem trwałym (panuje błędne przekonanie, że zabieg kosmetyczny może przynieść klientce ulgę). Uraz wspomnianego typu stanowi wrota zakażenia, a pokrycie tego miejsca materiałem: akrylem, żelem lub reziną, pomimo, iż może zmniejszyć (chwilowo) dolegliwości bólowe (poprzez ustabilizowanie pękniętej płytki), stworzy jednocześnie dobre warunki dla rozwoju bakterii beztlenowych.

Należy pamiętać, że zaaplikowanie na uszkodzone miejsce odkażających produktów, rutynowo stosowanych przed stylizacją paznokci, nie zabezpiecza dostatecznie przed rozwojem drobnoustrojów. Podstawą leczenia opisanego urazu, jest maksymalne skrócenie uszkodzonego paznokcia i założenie jałowego opatrunku ? aż do całkowitego zagojenia się rany.

Wprowadzenie frezarek znacznie ułatwiło i przyspieszyło pracę stylisty paznokci, odciążyło bark i nadgarstek, nadwyrężane w czasie długotrwałego piłowania tradycyjnymi pilnikami. Nie mniej, uszkodzenia wywołane pracą frezów są wciąż podobne do tych spowodowanych pilnikami. Częściej obserwowane są zmiany wywołane wysoką temperaturą, powstającą w wyniku tarcia frezu o płytkę paznokciową i prowadzącą do oparzeń. Rzadziej, niż by się mogło to wydawać, dochodzi do skaleczeń.

Deformacja płytki paznokciowej pod postacią poprzecznych bruzd najczęściej jest wywołana zbyt forsownym odsunięciem ?skórek?. Częściej dochodzi do tego typu zmian przy użyciu metalowych kopytek. Bruzdy są wynikiem mikrouszkodzeń dystalnej warstwy macierzy paznokcia. Najczęściej zmiana ta nie jest trwała, o ile kolejny zabieg manicure będzie wykonywany prawidłowo. Powstała bruzda w miarę wzrostu paznokci, przesuwa się w kierunku wolnego brzegu, aż do całkowitego zrośnięcia.

W obrębie wału paznokciowego może dojść do skaleczenia w wyniku wykonywanego manikiuru cążkowego lub w wyniku piłowania (skaleczenie krawędzią pilnika). Stosowanie popularnych wśród stylistów środków do tamowania krwawienia może wywołać reakcję alergiczną. Z tego powodu wiele, z tych produktów usunięto z rynku. Wspomniany wyżej uraz również stanowi wrota zakażenia, co może doprowadzić do zanokcicy (ropne zapalenie wału około paznokciowego). Jeżeli choroba jest zaawansowana, zamiana ta może być przyczyną trwałej deformacji płytki paznokciowej (patrz rozdział III Dermatologii dla Stylistów Paznokci).

Wpływ produktów do stylizacji paznokci

Kosmetyki stosowane w gabinetach stylizacji paznokci można podzielić na te, które zastygają na drodze parowania oraz te, które zastygają w wyniku polimeryzacji.

Do pierwszej grupy należą lakiery do paznokci, bazy pod lakier, oraz warstwy nawierzchniowe (tzw. top coat'y). Wszystkie te produkty mają podobną podstawową formułę. Szkielet produktu stanowią takie substancje jak: octan etylu i octan butylu, nitroceluloza, czy żywica. Do niedawna jednym z podstawowych związków używanych do produkcji lakierów był TSFR (toluene sulfonamide/formaldehyde resin). Obecnie większość firm stosuje formuły pozbawione toluenu. Oprócz wyżej wymienionych, w produktach tych można znaleźć substancje zapewniające plastyczność materiału, rozpuszczalniki (jak np. estry glikolu), a także substancje koloryzujące.

Reakcje wywołane przez tę grupę produktów, najprawdopodobniej zarówno z powodu ich powszechności, jak i nietypowych objawów, są często niedoceniane. Klientka, która zgłasza się do lekarza z powodu ?wysypki? np. w obrębie skóry górnej części klatki piersiowej, raczej sama nie wspomni o zmianie lakieru, czy bazy pod lakier sądząc, że te produkty nie mogą wywołać objawów typowych dla alergicznego wyprysku kontaktowego. Tymczasem najczęstszymi lokalizacjami zmian są nie jak wydawać by się mogło okolice wałów paznokciowych, czy nawet skóra palców, ale powieki (drapane wystylizowanymi paznokciami), dolna część twarzy, boczne powierzchnie szyi, a także wspomniana górna część klatki piersiowej. Najczęstszym alergenem w tej grupie produktów jest termoplastyczna żywica.

Gdy lakier wyschnie  staje się niezwykle słabym alergenem. Zmiany, jakie może wywołać produkt w tym stanie, wynikają z długotrwałego kontaktu z substancją, na którą dana osoba jest wrażliwa. Do takich substancji, które mogą wywołać zmiany, należą związki niklu, które czasem są dodawane do lakierów w celu utrzymania ciekłego stanu produktu. Związki te mogą wywołać odległe w czasie zmiany z onycholizą włącznie.

Rozpuszczalniki zawarte w lakierach mogą powodować miejscowe podrażnienie (objawiające się pieczeniem, czy kłuciem), a także mogą wysuszać płytkę paznokciową.

Rzadko spotykanym niepożądanym efektem stosowania lakierów do paznokci jest również granulacja keratyny paznokci objawiająca się powstaniem drobnych powierzchownych, łuszczących się białych plam. Do zmiany takiej dochodzi przy wielokrotnym nakładaniu kolejnych warstw lakieru na siebie, bez zmywania poprzednich.

Zmywacze do paznokci zawierają rozpuszczalniki takie jak: aceton, alkohol izopropylowy, octan etylu (mniej wysuszający) i octan butylu. W skład zmywacza bezacetonowego wchodzi metyloetyloketon (MEK). Obecnie zmywacze wzbogacone są również o substancje oleiste, których zadaniem jest ochrona naturalnej płytki przed utratą wody.

Zmywacze do paznokci mogą powodować podrażnienie okolicznych tkanek miękkich, a także onycholizę (oddzielenie płytki paznokcia od łoża naczyniowego), mogą powodować również wysuszenie płytki, a co za tym idzie jej rozdwajanie i łamliwość.

Do drugiej grupy produktów: czyli tych, które zastygają na drodze polimeryzacji (niezależnie od czynnika wywołującego reakcję), można zaliczyć akryl, żel i tzw. fiberglass.

Masa akrylowa powstaje z połączenia monomeru, tzw. liquidu (faza płynna)  zawierającego metakrylan etylu i polimeru/proszku (faza stała)  zawierającego polimetakrylan etylu lub polimetakrylan metylu lub mieszaninę tych dwóch substancji. Produkty te zawierają również liczne substancje dodatkowe stabilizujące, nadające elastyczność itp. Dawniej w skład liquidu wchodził metakrylan metylu, jednak z uwagi na wysoką szkodliwość tego związku, został on usunięty i zastąpiony metakrylanem etylu  daleko mniej szkodliwym.

Reakcje alergiczne wywołane akrylanami mogą pojawić się zarówno po dwóch, jak i po kilkunastu miesiącach od pierwszej aplikacji. Do pierwszych objawów należy świąd pod paznokciami, ból oraz mrowienie w okolicy paznokci. Naturalna płytka jest sucha, cienka z cechami onycholizy. W skrajnych przypadkach dochodzi do trwałej utraty płytki paznokciowej. Częściej obserwujemy uczulenie na fazę płynną (liquid), niż na sam proszek. Zmiany skórne poza aparatem paznokciowym obejmujące twarz, powieki są związane z przenoszeniem alergenu na dłoniach. Wśród stylistów dość częstą lokalizacją zamian jest skóra podbródka.

Jak wiadomo akryl całkowicie wysycha dopiero po 48 godzinach od nałożenia, ale pierwsza zewnętrzna warstwa zastyga już po kilku minutach od nałożenia masy. Do reakcji alergicznej dochodzi częściej, jeżeli stylistka rozpoczyna piłowanie produktu zbyt wcześnie.

Szkodliwe, dla naturalnej płytki, jest noszenie zbyt długich przedłużonych paznokci. Zdarza się, że masa akrylowa jest mocniej związana z naturalną płytką, niż naturalna płytka z łożem paznokcia, dlatego przy silnym urazie możliwe jest oderwanie całego naturalnego paznokcia wraz z przedłużonym. Przy długich paznokciach częściej również dochodzi do mechanicznej dystalnej onycholizy (od strony wolnego brzegu paznokcia). Gdy paznokcie noszone są długo  następuje oddzielenie masy akrylowej od naturalnej płytki w obrębie wolnego brzegu paznokci. Powstała kieszeń często staje się miejscem gromadzenia chorobotwórczych drobnoustrojów (podobnie jak nieusunięta warstwa oddzielonego od naturalnej płytki produktu w czasie dopełnienia). Gdy rozwija się infekcja ? winą za zaistniałą sytuację należy obarczyć nie tyle produkt, co nieprawidłowo wykonaną stylizację.

Metoda z wykorzystaniem żeli utwardzanych promieniami ultrafioletowymi (UV) od lat jest uważana za bardziej bezpieczną. W obiegowej opinii bezpieczeństwo wiąże się z brakiem charakterystycznego zapachu, jaki cechuje tradycyjną metodę akrylową. Dziś wiemy, że stosowanie żeli światłoutwardzalnych również może powodować reakcje alergiczne z wypryskiem kontaktowym włącznie, a także podrażnienia i to zarówno u stylisty, jak i klienta.

Chemicznie, żele składają się z akrylowych komponentów podobnych do tych, jakie znajdują się w produktach z metody akrylowej. Zmiany podobnie jak w omawianej wyżej metodzie mogą dotyczyć okolicy paznokcia, jak i części ciała odległych (twarz, powieki). Reakcja może być zarówno natychmiastowa, jak i nastąpić po kilku miesiącach. Znane są przypadki, gdy klientka nosiła przedłużone żelowe paznokcie przez 2 lata, a reakcja alergiczna pojawiła się dopiero wtedy, gdy sama zaczęła pracować jako stylistka paznokci. Związki odpowiedzialne za spowodowanie tej reakcji należą do grupy akrylanów. Wśród nich najczęściej niepożądane reakcje obserwujemy na składnik HEMA (2 hydoxyethyl methacrylate) oraz HEPA(2-hydroxypropyl methacrylate). Za zmiany odległe np. w obrębie powiek odpowiedzialny jest związek TREGDA (triethylenglycol

diacrylate). Żel UV w czasie utwardzania kurczy się, co jest wyraźniej odczuwane, gdy produkt jest grubo nałożony. Wówczas, podczas utwardzania żelu w lampie UV, klienci skarżą się na nieprzyjemne uczucie ściskania naturalnej płytki, pulsowania paznokci i uczucia gorąca. Ten ostatni objaw ma swoje źródło również w powstawaniu ciepła na drodze reakcji termochemicznej.

Więcej na temat wpływu stylizacji paznokci na płytkę paznokcia w publikacji Dermatologia dla Stylistów Paznokci, wydawca: Nails & Style House, www.paznokcie.pl

{sharethis}